Con Đường Mang Tên Chiếu Tình
Chương 4
“Hồi nhỏ con đâu có bình tĩnh vậy.”
“Hồi đó con làm gì?”
“Nhốt người không đồng ý trong nhà văn hóa, bỏ đói đến khi ký.”
Tôi nghĩ một chút.
“Cũng hiệu quả.”
Ông gõ gậy vào mũi giày tôi.
Việc xin dự án khó hơn tưởng tượng.
Hồ sơ bị trả lại nhiều lần. Thiếu quy chế tài chính, bản vẽ phải sửa, sửa xong chỗ này lại phát sinh chỗ khác.
Tôi không nhớ đã chạy lên huyện bao nhiêu lần.
Ngửi mùi nhựa trong xe khách là tôi lại sờ túi hồ sơ, sợ quên giấy.
Có người khuyên tìm quan hệ.
Tôi nói:
“Sai ở đâu sửa ở đó, sửa đến khi đạt.”
Sếp cũ giúp tôi một thư ý định thu mua, nhưng nói trước:
“Chất lượng không ổn, tôi vẫn trả hàng.”
“Anh không trả, tôi còn không dám ký.”
Trước mùa thu, dự án qua vòng sơ duyệt.
Nhưng đường lại vướng.
Tuyến tối ưu đi qua sân phơi thóc cũ phía đông làng.
Bên cạnh có cây hòe trăm năm và bia công đức của những người khai hoang đầu tiên.
Lương Quốc Đống phản đối đầu tiên.
“Đường có thể vòng, bia không được động.”
Kỹ sư đưa bản vẽ.
“Đi vòng thêm một cây số, tăng gần hai triệu chi phí, độ dốc cũng vượt chuẩn.”
“Vậy không làm.”
Tôi gập bản vẽ.
“Cha lớn, nghe phương án đã.”
“Không có phương án.”
“Dời bia sang quảng trường mới, phục dựng nguyên trạng. Cây hòe nhờ đội chuyên môn di dời, họ nói tỷ lệ sống cao.”
“Cao là bao nhiêu? Chết thì ai chịu?”
“Phương án nào cũng có rủi ro.”
Ông đứng dậy bỏ đi.
“Con học được cách tính toán bằng tiền người khác, đừng đem tổ tiên ra tính.”
Câu nói như tảng đá đập xuống sân.
Tôi đuổi theo đến cửa, lời đến miệng lại nuốt xuống.
Đêm đó, tôi ra sân phơi thóc xem bản vẽ.
Có thể bạn thích
Dưới cây hòe có ánh đèn pin.
Lương Quốc Đống ngồi trước bia, lấy khăn ướt lau từng khe đá.
Tên cha ông khắc trên đó.
Đến lúc đó tôi mới nhớ, ông mất cha từ năm mười sáu tuổi.
Những chuyện khai hoang, dẫn nước, vác đá… với tôi là lịch sử, với ông là cuộc đời.
Tôi muốn dời một tấm bia.
Ông lại thấy như có người muốn dời cha mình lần nữa.
Tôi không lại gần, chỉ đứng sau cây một lúc.
Gió thổi bản vẽ xào xạc.
Ông ngẩng đầu thấy tôi, cũng không hỏi.
“Đường nhất định phải đi qua đây?”
“Kỹ sư nói tuyến này an toàn nhất. Đi vòng dốc quá, mùa đông đóng băng, xe tải không lên được.”
Ông lau lại góc bia.
“Hồi nhỏ đi học, con ngã mấy lần?”
“Không nhớ.”
“Ta nhớ.”
Ông vắt khăn, đứng dậy đi.
Hôm sau, tôi mời kỹ sư và người bảo tồn văn hóa đến, trình bày tất cả phương án ở nhà văn hóa.
Chi phí, rủi ro, bảo trì — ai có gì hỏi ngay.
Lương Quốc Đống vẫn mặt lạnh, nhưng không nói “không làm” nữa.
Dân làng đến đông đủ.
Trước khi bỏ phiếu, Triệu Khánh Phát mang một hộp gỗ cũ đặt lên bàn.
“Cái này ông nội tôi để lại.”
Trong hộp là một cuốn sổ quyên góp làm đường.
________________________________________
7
Cuốn sổ hơn bốn mươi năm trước.
Khi đó Thanh Thạch Ao muốn làm con đường đầu tiên.
Mỗi nhà góp tiền, góp công. Số tiền không lớn, có người chỉ ghi vài gánh lương thực.
Trang cuối kẹp một lá đơn chưa gửi.
“Đường không thông, hàng không ra, trẻ khó đi học, người bệnh khó xuống núi.”
Mấy chục năm trôi qua, điều cầu vẫn vậy.
Triệu Khánh Phát gãi đầu.
“Ông tôi là người ghi sổ. Trước giờ tôi dùng kê chân bàn, tối qua mới thấy.”
Lương Thủ Nghĩa lật đến trang cuối, dừng rất lâu.
“Năm đó thiếu tiền, không làm được.”
Lương Quốc Đống ngồi ở bậc cửa hút nửa điếu thuốc.
Ông dụi tắt.
“Dời bia.”
Không ai reo hò.
Tôi đi lại ngồi xuống cạnh ông.
“Phải giữ được cây hòe.”
“Câu này nghe còn được.”
Ông nhìn tôi.
“Ngày dời bia, tôi đứng giám sát. Sứt một góc, tôi tìm con.”
“Sứt một góc, con đền cả tảng.”
“Còn là cái cũ không?”
“Cha khó chiều thật.”
Ông bật cười.
Sau khi phương án thông qua, ông ngày nào cũng ra công trường, cầm thước đo chân bia.
Người làm bảo tồn bị hỏi đến phát mệt, cuối cùng đưa ông luôn một cái mũ bảo hộ.
Ngày di dời cây hòe, cả bầu đất lớn được đào lên.